1972
Wydarzenia w Polsce
- 1 stycznia – Luksemburg objął prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- 13 stycznia – Richard Nixon zapowiedział ewakuację wojsk USA z Wietnamu.
- 14 stycznia – na duński tron wstąpiła Małgorzata II.
- 30 stycznia
- tzw. Krwawa Niedziela; w Londonderry w Irlandii Północnej żołnierze brytyjscy z 1 Regimentu Spadochroniarzy zabili 14 uczestników marszu protestacyjnego przeciwko prawu umożliwiającemu internowanie każdego Irlandczyka podejrzanego o terroryzm.
- Pakistan wystąpił ze Wspólnoty Narodów.
- 2 lutego – ambasada brytyjska w Dublinie została zniszczona przez rozwścieczony tłum po wydarzeniach krwawej niedzieli w Derry.
- 11 lutego – na XI Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Sapporo złoty medal w skokach narciarskich zdobył Wojciech Fortuna.
- 17 lutego
- 21 lutego
- 22 lutego – 7 osób zginęło w Aldershot w zamachu bombowym dokonanym przez IRA.
- 2 marca – NASA: miał miejsce start sondy Pioneer 10. Na jej pokładzie umieszczono przekaz ludzkości do kosmicznych istot pozaziemskich, tzw. płytkę Pioneera.
- 15 marca – premiera filmu w reżyserii Franciska Forda Coppoli opartego na książce włoskiego pisarza Maria Puzo Ojciec chrzestny (ang. The Godfather).
- 20 marca – premiera filmu Solaris.
- 24 marca – brytyjski rząd wprowadził bezpośrednie rządy w Irlandii Północnej, zawieszając lokalny parlament.
- 10 kwietnia – odbyła się 44. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 16 kwietnia – rozpoczęła się załogowa misja księżycowa Apollo 16.
- 18 kwietnia – w Japonii założono Roland Corporation.
- 27 kwietnia – zakończyła się załogowa misja księżycowa Apollo 16.
- 5 maja – 115 osób zginęło w katastrofie samolotu DC-8, lecącego z Palermo do Rzymu.
- 8 maja
- 15 maja – USA zwróciły Japonii wyspy Riukiu.
- 21 maja – Pietà watykańska autorstwa Michała Anioła została uszkodzona młotkiem przez szaleńca.
- 22 maja
- 24 maja – Frakcja Czerwonej Armii dokonała w Heidelbergu zamachu na kwaterę główną armii amerykańskiej w Europie. Zginęło 3 żołnierzy, 5 zostało rannych.
- 26 maja – USA i ZSRR zawarły w Moskwie układ tzw. SALT I o ograniczeniu systemów obrony przeciwrakietowej na czas nieograniczony.
- 30 maja – terroryści z Japońskiej Armii Czerwonej dokonali masakry na lotnisku pod Tel Awiwem; zginęło 26 osób, 78 zostało rannych.
- 1 czerwca – Saddam Husajn rozpoczął proces nacjonalizacji zachodnich firm paliwowych, które do tej pory miały monopol w Iraku.
- 3 czerwca – wymiana dokumentów ratyfikacyjnych układu pomiędzy PRL a RFN w Bonn.
- 6 czerwca – ukazał się album Davida Bowiego The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars.
- 14 czerwca
- 17 czerwca – afera Watergate: w Waszyngtonie aresztowano pięć osób podejrzanych o dokonanie włamania do siedziby Komitetu Wyborczego Partii Demokratycznej.
- 18 czerwca – katastrofy samolotów pasażerskich w Wielkiej Brytanii (118 zabitych) i w ZSRR (122 zabitych).
- 30 czerwca – po raz pierwszy doba została przedłużona o sekundę przestępną.
- 1 lipca
- 2 lipca – Indie i Pakistan podpisały porozumienie w mieście Simla wytyczające nową linię demarkacyjną w Kaszmirze.
- 6 lipca – Pierre Messmer został premierem Francji.
- 11 lipca – w Reykjavíku rozpoczął się mecz o szachowe mistrzostwo świata, między obrońcą tytułu Borysem Spasskim z ZSRR a Amerykaninem Bobbym Fischerem.
- 14 lipca
- założono norweski koncern naftowy Statoil.
- ZSRR przeprowadził podziemną próbę atomową.
- 21 lipca – w wyniku wybuchu 22 bomb podłożonych w Belfaście przez IRA zginęło 9 osób, ponad 130 odniosło rany.
- 22 lipca – radziecka sonda Wenera 8 wylądowała na Wenus.
- 23 lipca – wystrzelono satelitę Landsat 1.
- 31 lipca – 9 osób zginęło, 30 zostało rannych w eksplozji trzech samochodów-pułapek w Claudy (Irlandia Północna).
- 12 sierpnia – ostatni amerykański oddział wojskowy opuszcza Wietnam. Skończyło się militarne zaangażowanie USA w wojnę wietnamską.
- 14 sierpnia – w katastrofie Iła-62 pod Berlinem Wschodnim zginęło 156 osób.
- 16 sierpnia
- marokańskie myśliwce nieskutecznie usiłowały zestrzelić samolot wracającego z Francji króla Hassana II. Następnego dnia minister obrony gen. Mohammed Oufkir, stojący na czele spisku mającego wprowadzić w kraju rządy republikańskie, popełnił samobójstwo.
- została przyjęta flaga Luksemburga.
- 22 sierpnia – z powodu prowadzenia rasistowskiej polityki Rodezja (ob. Zimbabwe) została wykluczona przez MKOl z udziału w Igrzyskach Olimpijskich w Monachium.
- 25 sierpnia – w Grecji wykonano ostatni wyrok śmierci za morderstwo.
- 26 sierpnia
- 27 sierpnia – powstał HRT2 – drugi telewizyjny program w Chorwacji.
- 31 sierpnia – w katastrofie Iła-18 pod Magnitogorskiem zginęło 101 osób.
- 1 września – w Reykjavíku zakończył się szachowy „mecz stulecia” o mistrzostwo świata, w którym Amerykanin Bobby Fischer pokonał Borysa Spasskiego z ZSRR.
- 5 września – palestyńska organizacja uznawana za terrorystyczną o nazwie „Czarny Wrzesień” wzięła 11 sportowców izraelskich jako zakładników podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium – od tego właśnie wydarzenia zaobserwować można tworzenie przez takie państwa jak Izrael, Wielka Brytania czy Stany Zjednoczone, specjalnych jednostek do zwalczania terroryzmu.
- 9 września – na igrzyskach w Monachium Władysław Komar zdobył złoty medal w pchnięciu kulą.
- 10 września – reprezentacja Polski w piłce nożnej pod wodzą Kazimierza Górskiego zdobyła złoty medal na igrzyskach olimpijskich w Monachium.
- 11 września – zakończyły się XX Letnie Igrzyska Olimpijskie w Monachium.
- 17 września – w USA wyemitowano pierwszy odcinek serialu M*A*S*H.
- 19 września – izraelski dyplomata Ami Sachori zginął w ambasadzie w Londynie w wyniku wybuchu bomby umieszczonej w liście.
- 20 września – Bundestag został rozwiązany po porażce kanclerza Willy’ego Brandta w głosowaniu nad wotum zaufania.
- 21 września – prezydent Filipin Ferdinand Marcos wprowadził w kraju stan wojenny, który obowiązywał przez 9 lat.
- 25 września – Norwegowie w referendum wypowiedzieli się przeciwko przystąpieniu do Wspólnoty Europejskiej.
- 29 września – Japonia nawiązała stosunki dyplomatyczne z Chińską Republiką Ludową.
- 30 września – w Szwecji otwarto Most Olandzki.
- 2 października
- 3 października – wszedł w życie amerykańsko-radziecki traktat ABM, o ograniczeniu systemów antybalistycznych.
- 6 października – w pożarze pociągu w meksykańskim Saltillo zginęło 208 osób.
- 10 października – Papua-Nowa Gwinea została członkiem ONZ.
- 11 października
- 13 października
- 16 października – w Japonii utworzono Park Narodowy Ogasawara.
- 17 października – Lars Korvald został premierem Norwegii.
- 24 października – na podstawie odpowiedniej Rezolucji Narodów Zjednoczonych dzień 24 października po raz pierwszy obchodzony był jako Światowy Dzień Informacji.
- 26 października – major Mathieu Kérékou przeprowadził zamach stanu w Beninie, w wyniku którego został prezydentem.
- 28 października – odbył się pierwszy lot Airbusa A300.
- 7 listopada – Richard Nixon wygrał wybory prezydenckie w USA.
- 10 listopada – w Japonii utworzono Park Narodowy Ashizuri-Uwakai.
- 19 listopada – w RFN koalicja SPD-FDP wygrała wybory do Bundestagu.
- 22 listopada
- 23 listopada
- 26 listopada – premiera samochodu sportowego Fiat X1/9.
- 28 listopada – w katastrofie japońskiego samolotu Douglas DC-8 pod Moskwą zginęły 62 osoby.
- 29 listopada – powstała konsola do gier elektronicznych Pong.
- 30 listopada – Paweł VI opublikował konstytucję apostolską Sacram Unctionem Infirmorum o namaszczeniu chorych.
- 1 grudnia – Australijka Belinda Green zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1972.
- 3 grudnia – 155 osób zginęło na Wyspach Kanaryjskich w katastrofie samolotu Convair hiszpańskich linii Spantax.
- 4 grudnia – w wyniku zamachu stanu władzę w Hondurasie przejął generał Oswaldo López Arellano.
- 5 grudnia – Gough Whitlam został premierem Australii.
- 7 grudnia
- 8 grudnia – Norman Kirk został premierem Nowej Zelandii.
- 11 grudnia – NASA: misja Apollo 17 wylądowała na Księżycu.
- 13 grudnia – premiery filmów: Tragedia "Posejdona" i Ucieczka gangstera.
- 14 grudnia – w trakcie misji Apollo 17 Harrison Schmitt i Eugene Cernan jako ostatni do tej pory ludzie stąpali po powierzchni Księżyca.
- 19 grudnia – zakończyła się szósta i ostatnia załogowa misja księżycowa Apollo 17.
- 20 grudnia – polski drobnicowiec MS Józef Conrad został uszkodzony w czasie amerykańskiego bombardowania portu Haifong w Wietnamie Północnym; zginęło 4 marynarzy, a 3 zostało rannych.
- 21 grudnia
- 23 grudnia
- 27 grudnia – weszła w życie nowa konstytucja Korei Północnej.
- 28 grudnia
- 29 grudnia
Wydarzenia sportowe
- 11 lutego – Wojciech Fortuna zdobył pierwszy złoty medal dla Polski na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich w Sapporo (Japonia).
- 26 marca – Szwajcar Walter Steiner został pierwszym mistrzem świata w lotach narciarskich na Velikance w Planicy (SFRJ).
- 15 czerwca – w Poczdamie, Niemka Annelie Ehrhardt ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m ppł. (12,5 s.)
- 28 czerwca – Tadeusz Kulczycki ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m ppł. wynikiem 49,8 s.
- 4 lipca – w Oslo, Tadeusz Kupczyk ustanowił rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 1.46,3 s.
- 9-22 lipca – w mistrzostwach świata w szybownictwie w klasie standard złoty medal zdobył Jan Wróblewski.
- 9 sierpnia w Warszawie
- 10 sierpnia – Bronisław Malinowski ustanowił rekord Polski w biegu na 3 000 m przeszk. wynikiem 8.22,2 s.
- 17 sierpnia – Leszek Wodzyński ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 13,4 s.
- 31 sierpnia – Zenon Nowosz ustanowił rekord Polski w biegu na 100 m wynikiem 10,36 s.
- 1 września – na igrzyskach w Monachium Józef Zapędzki obronił tytuł mistrza olimpijskiego w konkurencji pistoletu szybkostrzelnego.
- 2 września – John Akii-Bua ustanowił rekord świata w biegu na 400 m ppł. wynikiem 47,82 s.
- 7 września
- 10 września – polscy piłkarze dowodzeni przez Kazimierza Górskiego zdobyli złoty medal na XX Igrzyskach Olimpijskich w Monachium.
- 14 września – Anders Gärderud ustanowił rekord świata w biegu na 3 000 m przeszk. (8.20,8 s.)
- 20 września – Emiel Puttemans ustanowił rekord świata w biegu na 5 000 m wynikiem 13.13,0 s.
- 8 października – Krystyna Hryniewicka-Kacperczyk ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m ppł. (1.01,3 s.)
- na Zalewie Zegrzyńskim rozegrano pierwsze w Europie Mistrzostwa Świata w klasie DN.
Urodzili się
- 8 stycznia – Giuseppe Favalli, włoski piłkarz
- 13 stycznia – Miroslav Žamboch, czeski pisarz fantasy i science fiction
- 27 stycznia – Mirjam Ott, szwajcarska curlerka, srebrna medalistka ZIO 2006 i 2002
- 2 lutego – Dana International, izraelska piosenkarka pop, zwyciężczyni Eurowizji 1998.
- 10 lutego – Lorena Rojas, meksykańska aktorka i piosenkarka
- 11 lutego – Craig Jones, amerykański muzyk, klawiszowiec i gitarzysta zespołu Slipknot
- 17 lutego – Billie Joe Armstrong, amerykański muzyk, wokalista i gitarzysta zespołu Green Day
- 18 lutego – Wojciech Powaga, gitarzysta zespołu Myslovitz
- 24 lutego – Jan Wieczorkowski, polski aktor
- 6 marca – Shaquille O'Neal, amerykański koszykarz
- 20 marca – Jarosław Stolarczyk, polski polityk
- 21 marca – Piotr Adamczyk, polski aktor
- 22 marca
- 23 marca – Joe Calzaghe, walijski bokser
- 31 marca
- 3 kwietnia – Leigh-Allyn Baker, amerykańska aktorka
- 8 kwietnia – Piotr Świerczewski, polski piłkarz
- 11 kwietnia – Jarosław Kukowski, polski malarz
- 14 kwietnia
- 19 kwietnia – Rivaldo, brazylijski piłkarz
- 20 kwietnia
- 2 maja – Norbert Dudziuk, polski wokalista
- 4 maja – Mike Dirnt, amerykański muzyk, basista zespołu Green Day
- 6 maja – Artur Rojek, wokalista i gitarzysta zespołu Myslovitz
- 9 maja – Cezary Zybała-Strzelecki, polski muzyk rockowy
- 10 maja – Radosław Majdan, polski piłkarz, bramkarz Wisły Kraków
- 11 maja – Jan Ołdakowski, polski polityk, dyrektor Muzeum Powstania Warszawskiego
- 12 maja – Yadhira Carrillo, meksykańska aktorka występująca w telenowelach
- 15 maja – Agnieszka Warchulska, polska aktorka
- 21 maja – Notorious B.I.G., amerykański raper (zm. 1997)
- 22 maja – Wojciech Błach, polski aktor
- 23 maja – Rubens Barrichello, brazylijski kierowca Formuły 1
- 30 maja – Marzena Okła-Drewnowicz, polska polityk
- 6 czerwca – Noriaki Kasai, japoński skoczek narciarski
- 9 czerwca – Wes Scantlin, amerykański muzyk, Wokalista i gitarzysta zespołu Puddle Of Mudd
- 17 czerwca – Michał Żebrowski, polski aktor
- 19 czerwca – Poppy Montgomery, australijska aktorka
- 23 czerwca – Zinedine Zidane, piłkarz francuski
- 25 czerwca – Mike Kroeger, basista grupy Nickelback
- 26 czerwca – Garou, kanadyjski piosenkarz
- 7 lipca – Mariusz Drężek, polski aktor
- 15 lipca – Henryk Bałuszyński, polski piłkarz, reprezentant Polski
- 16 lipca – Maciej Durczak, polski menedżer muzyczny, producent
- 18 lipca – Slim Khezri, niemiecki aktor filmowy
- 29 lipca – Sérgio Sousa Pinto, portugalski polityk
- 2 sierpnia – Justyna Steczkowska, polska piosenkarka
- 6 sierpnia – Geri Halliwell, angielska wokalistka
- 8 sierpnia – Lüpüs Thünder – amerykański gitarzysta zespołu „Bloodhound Gang”
- 9 sierpnia – Juanes, kolumbijski piosenkarz
- 12 sierpnia – Wojciech Wilk, polski polityk
- 14 sierpnia – Rastislav Tureček, słowacki kolarz, złoty medalista LIP 2004
- 15 sierpnia – Ben Affleck, amerykański aktor i scenarzysta
- 27 sierpnia – Marek Gałęzowski, polski historyk i publicysta
- 30 sierpnia – Cameron Diaz, amerykańska aktorka
- 3 września – Maja Ostaszewska, polska aktorka
- 5 września – Jacek Borusiński, polski komik, członek kabaretu Mumio
- 9 września – Michał Wiśniewski, polski muzyk, lider zespołu Ich Troje
- 19 września – Agnieszka Wielgosz, polska aktorka
- 21 września – David Silveria, były perkusista amerykańskiego zespołu KoЯn
- 27 września – Gwyneth Paltrow, amerykańska aktorka, reżyser i scenarzystka filmowa.
- 28 września
- 30 września – Ireneusz Raś, polski polityk
- 5 października – Grant Hill, amerykański koszykarz
- 7 października – Sidney Polak, polski perkusista zespołu T.Love, kompozytor, autor tekstów piosenek
- 9 października – Elżbieta Cherezińska, polska pisarka, teatrolog
- 11 października – Isis Gee, polsko-amerykańska piosenkarka pop
- 16 października – Tomasz Hajto, polski piłkarz
- 17 października – Eminem, amerykański wykonawca rapowy
- 4 listopada – Luís Figo, portugalski piłkarz
- 9 listopada
- 14 listopada – Edyta Górniak, polska piosenkarka
- 29 listopada – Andreas Goldberger, austriacki skoczek narciarski
- 1 grudnia – Norbert Wójtowicz, polski historyk, teolog, publicysta
- 4 grudnia – Robert Żołędziewski, polski aktor
- 7 grudnia – Adam Kwiatkowski, polski polityk
- 9 grudnia – Tre Cool, amerykański muzyk, perkusista zespołu Green Day
- 10 grudnia – Brian Molko, amerykańsko-brytyjski muzyk, wokalista i gitarzysta Placebo
- 12 grudnia – Krzysztof Zaremba, polski polityk
- 19 grudnia – Alyssa Milano,amerykańska aktorka
- 22 grudnia – Vanessa Paradis, francuska aktorka i kompozytorka
- 23 grudnia – Masashi Ishii, japoński kolarz, złoty medalista LIP 2008
- 31 grudnia – Joey McIntyre, amerykański piosenkarz i aktor
- Rui Tavares, portugalski pisarz, polityk
- Matthew Cusick, amerykański model i osobisty trener
Zmarli
- 14 stycznia – Fryderyk IX Glücksburg, król Danii (ur. 1899)
- 5 lutego – Marianne Moore, amerykańska poetka (ur. 1887)
- 11 lutego – Marian Hemar, polski poeta i satyryk (ur. 1901)
- 25 lutego – Hugo Steinhaus, polski matematyk (ur. 1887)
- 8 marca – Erich von dem Bach-Zelewski, niemiecki generał, dowódca SS i policji na okupowanych terenach ZSRR i niemieckich oddziałów tłumiących powstanie warszawskie (ur. 1899)
- 9 marca – Józef Maliszewski, polski aktor (ur. 1892)
- 27 marca – Maurits Cornelis Escher, holenderski malarz, grafik (ur. 1898)
- 12 kwietnia – C. W. Ceram, niemiecki pisarz, dziennikarz (ur. 1915)
- 25 kwietnia – Stanisław Rzecki. rzeżbiarz, malarz, grafik i scenograf (ur.1888)
- 2 maja – John Edgar Hoover, amerykański prawnik, dyrektor FBI (ur. 1895)
- 11 maja – Emile Victor Rieu, angielski literaturoznawca i tłumacz, ur. 1887
- 18 maja – Borys Ananjew, rosyjski psycholog i pedagog (zm. 1907)
- 24 maja – Michał Choromański, polski pisarz i dramaturg (ur. 1904)
- 28 maja – Józef Gielniak – polski grafik (ur. 1932)
- 18 lipca – Milton la Salle Humason, amerykański astronom, odkrywca oddalania się galaktyk, co stało się podstawą sformułowania prawa Hubble’a
- 28 lipca – Mieczysława Ćwiklińska, polska aktorka (ur. 1879)
- 14 sierpnia – Adam Niedoba, polski nauczyciel, działacz społeczny i kulturalny związany z Wisłą i Śląskiem Cieszyńskim (ur. 1906)
- 1 listopada – Ezra Pound, poeta amerykański (ur.1885)
- 7 grudnia – José María Hernández Garnica, hiszpański duchowny katolicki, Sługa Boży (ur. 1913)
- 13 grudnia – Jan Cybis, malarz i pedagog (ur.1897)
- 26 grudnia – Harry S. Truman, polityk amerykański, prezydent USA (ur. 1884)
Zdarzenia astronomiczne
Nagrody Nobla
Zobacz też
Święta ruchome
1972
1972
1972