13 grudnia
Święta
na obrazie Pasquale'a Cati- 522 p.n.e. – Wojska władcy perskiego Dariusza I pokonały w bitwie nad Tygrysem powstańców samozwańczego króla Babilonii Nabuchodonozora III.
- 115 – Antiochia została zniszczona przez trzęsienie ziemi, w wyniku którego omal nie zginął cesarz Trajan.
- 862 – W Auxerre odbył się ślub księcia Flandrii Baldwina I i Judyty, uprowadzonej wbrew woli ojca, córki króla zachodniofrankijskiego Karola Łysego.
- 1250 – Po śmierci cesarza Fryderyka II w Świętym Cesarstwie Rzymskim rozpoczęło się tzw. Wielkie Bezkrólewie.
- 1294 – Celestyn V jako jedyny do tej pory papież złożył urząd papieski; zostało zwołane konklawe w Castel Nuovo w Neapolu.
- 1474 – Izabela I Katolicka została koronowana na królową Kastylii i Leónu.
- 1521 – Jan III został królem Portugalii.
- 1545 – Rozpoczęły się obrady Soboru trydenckiego.
- 1577 – Francis Drake wypłynął z angielskiego portu Plymouth w wyprawę dookoła świata.
- 1642 – Holenderski żeglarz Abel Janszoon Tasman odkrył Nową Zelandię.
- 1643 – Angielska wojna domowa: okupujące miasto Alton niewielkie oddziały Rojalistów zostały zaskoczone i pokonane przez siły Parlamentu.
- 1836 – Spłonął Teatro La Fenice w Wenecji.
- 1861 – Wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Camp Allegheny.
- 1862 – Wojna secesyjna: atak wojsk konfederackich rozbił wojska Unii w trakcie I bitwie pod Fredericksburgiem (11-15 grudnia).
- 1867 – 12 osób zginęło, a 120 zostało rannych (w tym wielu przechodniów) w wyniku wybuchu bomby pod murem więzienia Clerkenwell w Londynie, podłożonej przez irlandzkich Fenian w celu uwolnienia 2 swoich współtowarzyszy.
- 1900 – Uruchomiono pierwszą wąskotorową linię kolejową na Bornholmie.
- 1904 – Wojna rosyjsko-japońska: po wejściu na rosyjską minę zatonął japoński krążownik Takasago; zginęło 280 (wg innych źródeł 204) członków załogi.
- 1917 – Powstała Krymska Republika Ludowa.
- 1918 – Prezydent Woodrow Wilson przybył na pokładzie okrętu wojennego do Francji, by wziąć udział w powojennych rokowaniach pokojowych i został w ten sposób pierwszym urzędującym prezydentem USA, który odwiedził Europę.
- 1921 – Podczas konferencji waszyngtońskiej zwarto 10-letni amerykańsko-brytyjsko-francusko-japoński traktat o wzajemnym poszanowaniu i wspólnej obronie stanu posiadania w rejonie Pacyfiku, w ramach którego został zniesiony brytyjsko-japoński układ sojuszniczy.
- 1922 – Federacyjny Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich Zakaukazia został przekształcony w Zakaukaską Federacyjną Socjalistyczną Republikę Radziecką.
- 1928 – W nowojorskiej Carnegie Hall odbyła się premiera poematu symfonicznego George'a Gershwina Amerykanin w Paryżu.
- 1930 – Théodore Steeg został premierem Francji.
- 1937 – Wojna chińsko-japońska: armia japońska zdobyła Nankin, który stał się stolicą marionetkowego państwa chińskiego. Żołnierze rozpoczęli masakrę ludności cywilnej.
- 1939 – Bitwa o Atlantyk: morska bitwa u ujścia La Platy.
- 1940 – Marcel Déat założył w Paryżu kolaboracyjne, faszystowskie Zgromadzenie Narodowo-Ludowe (RNP).
- 1941:
- Incydent na Ni'ihau na Hawajach (7-13 grudnia), który doprowadził do umieszczenia 120 tysięcy mieszkających na terytorium USA Japończyków w obozach internowania.
- Kampania śródziemnomorska: w bitwie koło przylądka Bon (Tunezja) alianckie niszczyciele zatopiły dwa włoskie krążowniki; zginęło ponad 900 osób.
- Ponad 6 tys. osób zginęło po przerwaniu brzegów górskiego jeziora i zalaniu przez falę powodziową wschodniej dzielnicy miasta Huaraz w Peru.
- Wojska japońskie wkroczyły do południowej Birmy.
- 1944 – Front zachodni: zwycięstwo wojsk amerykańskich w bitwie o Metz (27 sierpnia-13 grudnia).
- 1949 – Sidney Holland został premierem Nowej Zelandii.
- 1951 – Weszła w życie Karta Organizacji Państw Amerykańskich.
- 1955 – Założono klub piłkarski Sporting Cristal Lima.
- 1956 – Togo Brytyjskie zostało przyłączone do Złotego Wybrzeża (Ghana).
- 1959 – Arcybiskup Makarios III zwyciężył w pierwszych wyborach prezydenckich na Cyprze.
- 1960 – Pucz wojskowy w Etiopii.
- 1962 – NASA wystrzeliła pierwszego satelitę telekomunikacyjnego Relay 1.
- 1967:
- Król Grecji Konstantyn II uciekł wraz z rodziną do Włoch, po nieudanej próbie obalenia rządzącej w kraju junty wojskowej.
- Wystrzelono amerykańską sondę kosmiczną Pioneer 8.
- 1972 – Premiery filmów: Tragedia "Posejdona" i Ucieczka gangstera.
- 1973 – 47 osób zginęło, a 17 zostało rannych w wyniku wybuchu gazu w hotelu robotniczym w czeskim Tachovie.
- 1974 – Proklamowano Republikę Malty.
- 1980 – Zlikwidowano komunikację tramwajową na Placu Wacława w Pradze.
- 1982 – W wyniku trzęsienia ziemi w Jemenie zginęło około 2,8 tys. osób.
- 1983 – Turgut Özal został premierem Turcji.
- 1994:
- Na Słowacji utworzono trzeci rząd Vladimíra Mečiara.
- W Casablance rozpoczął się 7. zjazd Organizacji Konferencji Islamskiej.
- 2001:
- Premiera filmu Piękny umysł.
- Uzbrojona grupa islamistów zaatakowała parlament w Delhi. Indie oskarżyły o zamach Pakistan.
- 2002 – Na szczycie w Kopenhadze zakończyły się negocjacje między Unią Europejską a dziesięcioma państwami kandydującymi: Cyprem, Czechami, Estonią, Litwą, Łotwą, Maltą, Polską, Słowenią, Słowacją i Węgrami.
- 2003:
- Fiaskiem zakończyły się negocjacje na szczycie w Brukseli, dotyczące pierwszego projektu Konstytucji europejskiej.
- Obalony dyktator Iraku Saddam Husajn został ujęty przez wojska amerykańskie niedaleko rodzinnego Tikritu.
- 2004 – Południowokoreański seryjny morderca i kanibal Yoo Young-Chul został skazany na karę śmierci.
- 2006:
- Delfin chiński został uznany za gatunek prawdopodobnie wymarły. Od tego czasu nie zaobserwowano ani jednego osobnika.
- Fikcyjne ogłoszenie secesji Flandrii w Belgii.
- 2007 – W Lizbonie podpisano traktat reformujący Unię Europejską.
- 2008 – W Johannesburgu Rosjanka Ksenia Suchinowa zdobyła tytuł Miss Świata.
- 2009 – W trakcie wizyty w Mediolanie premier Włoch Silvio Berlusconi został trafiony w twarz miniaturką miejscowej katedry, wskutek czego doznał złamania nosa i kilku zębów.
Urodzili się
- 1521 – Sykstus V, papież (zm. 1590)
- 1533 – Eryk XIV Waza, król Szwecji (zm. 1577)
- 1553 – Henryk IV Burbon, król Francji (zm. 1610)
- 1678 – Yongzheng, cesarz Chin (zm. 1735)
- 1780 – Johann Wolfgang Döbereiner, niemiecki chemik (zm. 1849)
- 1797 – Heinrich Heine, niemiecki poeta (zm. 1856)
- 1816 – Werner von Siemens, niemiecki wynalazca, przemysłowiec (zm. 1892)
- 1833 – Grzegorz Grassi, włoski franciszkanin, misjonarz, biskup, męczennik, święty katolicki (zm. 1900)
- 1856 – Svetozar Boroević von Bojna, austriacki feldmarszałek (zm.1920)
- 1873 – Walerij Briusow, rosyjski pisarz (zm. 1924)
- 1877 – Salomon Wininger, austro-żydowski biografista (zm. 1968)
- 1893:
- Jerzy Paciorkowski, polski prawnik, polityk, minister (zm. 1957)
- Stanisław Szukalski, polski rzeźbiarz, malarz (zm. 1987)
- 1894 – Fernando De Fuentes, meksykański reżyser filmowy (zm. 1958)
- 1896 – Arturo Cronia, włoski slawista (zm. 1967)
- 1898 – Henryk Wereszycki, polski historyk, profesor (zm. 1990)
- 1902 – Talcott Parsons, amerykański socjolog (zm. 1979)
- 1903 – Carlos Montoya, hiszpański gitarzysta (zm. 1993)
- 1905 – Imre Mező, węgierski działacz komunistyczny, polityk (zm. 1956)
- 1907 – Jerzy Zagórski, polski pisarz, tłumacz (zm. 1984)
- 1908 – Plinio Corrêa de Oliveira, brazylijski myśliciel i działacz katolicki (zm. 1995)
- 1910 – Van Heflin, amerykański aktor (zm. 1971)
- 1911 – Trygve Haavelmo, norweski ekonomista (zm. 1999)
- 1914 – Alan Bullock, brytyjski historyk (zm. 2004)
- 1915:
- Curd Jürgens, niemiecki aktor (zm. 1982)
- Ross Macdonald, amerykański pisarz (zm. 1983)
- Michał Sumiński, polski leśnik, zoolog, kapitan jachtowy, dziennikarz (zm. 2011)
- 1917 – Andrzej Wróbel, polski duchowny katolicki, przełożony polskiej prowincji pijarów (zm. 2006)
- 1918 – Bill Vukovich, amerykański kierowca Formuły 1 (zm. 1955)
- 1919 – Hans Joachim Marseille, niemiecki pilot (zm. 1942)
- 1923:
- Philip Warren Anderson, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- Edward Bede Clancy, australijski duchowny katolicki, arcybiskup Canberry i Sydney, kardynał
- Antonio Tàpies, hiszpański malarz, grafik (zm. 2012)
- 1924:
- Krishna Prasad Bhattarai, nepalski polityk, premier Nepalu (zm. 2011)
- Maria Riva, amerykańska aktorka, córka Marleny Dietrich
- 1925:
- Dick Van Dyke, amerykański aktor
- Albert Paulsen, amerykański aktor (zm. 2004)
- 1926 – Tadeusz Majewski, polski duchowny, biskup Kościoła Polskokatolickiego (zm. 2002)
- 1927 – James Wright, amerykański poeta (zm. 1980)
- 1928 – Jack Tramiel, amerykański przedsiębiorca w branży komputerowej (zm. 2012)
- 1929 – Christopher Plummer, kanadyjski aktor
- 1930:
- Zdzisław Leśniak, polski aktor
- Geneviève Page, francuska aktorka
- 1932:
- Kalevi Hämäläinen, fiński biegacz narciarski (zm. 2005)
- Jerzy Woźniak, polski polityk, minister
- 1933 – Natasza Zylska, polska piosenkarka (zm. 1995)
- 1934 – Czesław Drążek, polski duchowny katolicki, jezuita, redaktor naczelny polskiego wydania L'Osservatore Romano (zm. 2009)
- 1940 – Jutta Wachowiak, niemiecka aktorka
- 1945 – Brian McGuire, australijski kierowca wyścigowy (zm. 1977)
- 1948 – Ted Nugent, amerykański gitarzysta, wokalista, producent muzyczny
- 1949 – Zofia Czernicka, polska dziennikarka
- 1951 – Grażyna Gęsicka, polska socjolog, polityk, minister rozwoju regionalnego, poseł na Sejm RP (zm. 2010)
- 1953:
- Ben Bernanke, amerykański ekonomista
- Walek Dzedzej, polski muzyk, bard, poeta, lider zespołu Walek Dzedzej Pank Bend (zm. 2006)
- 1957 – Steve Buscemi, amerykański aktor
- 1960 – Trey Gunn, amerykański muzyk grupy UKZ
- 1963 – Uwe-Jens Mey, niemiecki panczenista
- 1964 – Hideto Matsumoto, japoński gitarzysta grupy X-Japan (zm. 1998)
- 1965:
- Rusty Cundieff, amerykański reżyser filmowy, aktor
- Zbigniew Spruch, polski kolarz szosowy
- Grzegorz Wagner, polski siatkarz
- 1967:
- Thomas Bushnell, amerykański zakonnik i programista
- Jamie Foxx, amerykański aktor
- Ewa Gawryluk, polska aktorka
- 1968 – Morgan Rose, amerykański perkusista grupy Sevendust
- 1969 – Siergiej Fiodorow, rosyjski hokeista
- 1970:
- Tonja Buford-Bailey, amerykańska lekkoatletka, płotkarka
- Gerlinde Kaltenbrunner, austriacka alpinistka, himalaistka
- Danny Lohner, amerykański muzyk
- 1972:
- Nader El-Sayed, egipski piłkarz, bramkarz
- Mark Morton, amerykański gitarzysta grupy Lamb of God
- 1974:
- David Jemmali, francuski piłkarz pochodzenia tunezyjskiego
- Nicholas McCarthy, brytyjski gitarzysta zespołu Franz Ferdinand
- 1975:
- Tom DeLonge, amerykański gitarzysta i wokalista zespołów: Blink-182, Box Car Racer i Angels & Airwaves
- Piotr Karpiński, polski dziennikarz sportowy
- Przemysław Wejmann, polski gitarzysta i wokalista zespołu Guess Why, producent i realizator muzyczny
- 1976:
- Viola Bauer, niemiecka biegaczka narciarska
- Radosław Sobolewski, polski piłkarz
- 1977:
- Ahmed al-Nami, saudyjski terrorysta (zm. 2001)
- Lauri Porra, fiński gitarzysta grupy Stratovarius
- 1978 – Ołeksandr Mełaszczenko, ukraiński piłkarz
- 1979 – Lauri Hakola, fiński skoczek narciarski
- 1980:
- Alan Alborn, amerykański skoczek narciarski
- Wioletta Potępa, polska lekkoatletka, dyskobolka i kulomiotka
- Agnieszka Włodarczyk, polska aktorka i piosenkarka
- 1981:
- Paul Essola, kameruński piłkarz
- Johann Grugger, austriacki narciarz alpejski
- Amy Lee, amerykańska wokalistka zespołu Evanescence
- Abubakari Yakubu, ghański piłkarz
- 1982 – Elisa Di Francisca, włoska florecistka
- 1983:
- Janeth Jepkosgei, kenijska lekkoatletka, biegaczka średniodystansowa
- Otylia Jędrzejczak, polska pływaczka
- Han Xiaopeng, chiński narciarz dowolny
- 1984:
- Joanna Moro, polska aktorka
- Santi Cazorla, hiszpański piłkarz
- Michal Kadlec, czeski piłkarz
- 1989:
- Ksenia Pałkina, kirgiska tenisistka
- Taylor Swift, amerykańska piosenkarka
- 1990 – Arantxa Rus, holenderska tenisistka
Zmarli
- 720 – Otylia, święta, patronka ociemniałych (ur. ok. 660)
- 1124 – Kalikst II, papież (ur. ?)
- 1278 – Barnim I Dobry, książę zachodniopomorski, z dynastii Gryfitów (ur. ok. 1217-1219)
- 1250 – Fryderyk II Hohenstauf, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. 1194)
- 1349 – Marcin Baryczka, polski duchowny katolicki (ur. ?)
- 1404 – Albrecht I Wittelsbach, książę Bawarii, hrabia Holandii (ur. 1336)
- 1466 – Donatello, włoski rzeźbiarz (ur. 1386)
- 1521 – Manuel I Szczęśliwy, król Portugalii (ur. 1469)
- 1621 – Katarzyna Stenbock, królowa Szwecji, żona Gustawa I Wazy (ur. 1535)
- 1689 – Zbigniew Morsztyn, polski poeta ariański (ur. ok. 1625)
- 1721 – Alexander Selkirk, szkocki żeglarz i korsarz, pierwowzór Robinsona Crusoe (ur. 1676)
- 1754 – Mahmud I, sułtan Turcji (ur. 1696)
- 1769 – Christian Gellert, niemiecki pisarz (ur. 1715)
- 1817 – Pál Kitaibel, węgierski chemik i botanik, badacz flory Tatr i słowackich źródeł mineralnych (ur. 1757)
- 1863 – Friedrich Hebbel, niemiecki pisarz (ur. 1813)
- 1866:
- Bartłomiej Chŏng Mun-ho, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1802)
- Piotr Cho Hwa-sŏ, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1815)
- Piotr Son Sŏn-ji, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1820)
- Piotr Yi Myŏng-sŏ, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1821)
- Piotr Chŏng Wŏn-ji, koreański męczennik, święty katolicki (ur. 1846)
- 1867 – Artur Grottger, polski malarz (ur. 1837)
- 1881 – August Šenoa, chorwacki pisarz (ur. 1838)
- 1920 – Jerzy Dunin-Borkowski, polski dowódca wojskowy, generał (ur. 1864)
- 1921 – Maria Magdalena od Męki Pańskiej, włoska zakonnica, błogosławiona katolicka (ur. 1845)
- 1930 – Fritz Pregl, austriacki chemik, fizjolog (ur. 1869)
- 1931 – Gustave Le Bon, francuski socjolog i psycholog (ur. 1841)
- 1932 – Edward Treacher Collins, angielski chirurg, okulista (ur. 1862)
- 1935 – Victor Grignard, francuski chemik, laureat Nagrody Nobla (ur. 1871)
- 1936 – Ołeksa Ałmazow, ukraiński działacz wojskowy (ur. 1886)
- 1941 – Franciszek Jossé, polski działacz państwowy, urzędnik skarbowy, kierownik resortu skarbu (ur. 1861)
- 1944 – Wassily Kandinsky, rosyjski malarz, grafik, teoretyk sztuki (ur. 1866)
- 1945 – Leopold Jessner, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1878)
- 1947 – Mikołaj Roerich, rosyjski malarz, pisarz, podróżnik, archeolog (ur. 1874)
- 1949 – Jan Morawiński, polski historyk sztuki, muzeolog (ur. 1907)
- 1966 – Stanisław Mikołajczyk, polski polityk, działacz ruchu ludowego, premier Polski na uchodźstwie, minister rolnictwa, wicepremier (ur. 1901)
- 1972:
- Jan Cybis, polski malarz (ur. 1897)
- Leslie Poles Hartley, angielski pisarz (ur. 1895)
- René Mayer, francuski polityk, premier Francji (ur. 1895)
- 1978 – Robert Alt, niemiecki pedagog (ur. 1905)
- 1983 – Wincenty Urban, polski duchowny katolicki, biskup wrocławski (ur. 1911)
- 1984 – Władysław Wicha, polski polityk, minister (ur. 1904)
- 1987:
- Wacław Krawczyk, polski krajoznawca, żołnierz AK (ur. 1915)
- Stanisław Radkiewicz, polski generał, polityk, członek PKWN, minister bezpieczeństwa publicznego (ur. 1903)
- 1988 – Bogusław Lambach, polski operator filmowy (ur. 1925)
- 1991 – Andrzej Twerdochlib, polski pisarz (ur. 1936)
- 1993 – Vanessa Duriès, francuska pisarka (ur. 1972)
- 1994 – Antoine Pinay, francuski polityk, premier Francji (ur. 1891)
- 1996 – Tadeusz Adam Jakubiak, polski historyk i działacz społeczny (ur. 1950)
- 2001 – Chuck Schuldiner, amerykański muzyk (ur. 1967)
- 2002:
- Jan Šmíd, czeski pisarz, dziennikarz, grafik (ur. 1921)
- Zal Yanovsky, kanadyjski gitarzysta i wokalista zespołu Lovin' Spoonful (ur. 1945)
- 2003:
- William V. Roth, Jr., amerykański polityk (ur. 1921)
- Xie Tian, chiński reżyser filmowy, aktor (ur. 1914)
- 2005 – Stanley Williams, amerykański przywódca gangu Crips z Los Angeles (ur. 1953)
- 2007 – Floyd Red Crow Westerman, amerykański aktor, pieśniarz, kompozytor (ur. 1936)
- 2008 – Horst Tappert, niemiecki aktor (ur. 1923)
- 2009:
- Paweł Kurczewski, polski zapaśnik (ur. 1950)
- Paul Samuelson, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla (ur. 1915)
- 2010 – Richard Holbrooke, amerykański dyplomata, polityk (ur. 1941)
- 2011 – Klaus-Dieter Sieloff, niemiecki piłkarz (ur. 1942)