10 listopada
Święta
- imieniny obchodzą: Andrzej, Anian, Demetriusz, Florencja, Just, Lena, Leon, Leona, Ludomir, Monitor, Nimfa, Probus, Stefan, Tryfena i Uniebog.
- Francja – święto św. Monitora
- Panama – Rocznica Pierwszego Wołania o Niepodległość
- Romowie – Zniesienie Niewolnictwa
- Turcja – Dzień Pamięci Kemala Atatürka
- USA – Święto Korpusu Piechoty Morskiej
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim<ref> na brewiarz.katolik.pl</ref><ref></ref>, obchodzą:
Wydarzenia w Polsce
– od 1936 marszałka Polski- 1003 – W nocy z 10 na 11 listopada zamordowano Pięciu Braci Męczenników.
- 1292 – Zator otrzymał prawa miejskie.
- 1430 – Wadowice otrzymały prawa miejskie.
- 1655 – Wojna polsko-rosyjska: bitwa pod Jezierną.
- 1672 – Król Michał Korybut Wiśniowiecki podpisał w Lublinie akt konfederacji gołąbskiej.
- 1864 – Jarosław Dąbrowski został skazany na 15 lat zesłania na Syberię.
- 1905 – Car Mikołaj II wprowadził stan wojenny w Królestwie Polskim.
- 1910 – W kościele św. Mikołaja w Krakowie odbył się ślub Feliksa Dzierżyńskiego i Zofii Muszkat.
- 1918:
- Austria zrzekła się Galicji na rzecz Polski.
- Józef Piłsudski wrócił do Warszawy z więzienia w Magdeburgu.
- Poprzedzające powstanie wielkopolskie wydarzenia tzw. Republiki Ostrowskiej.
- 1926 – Polska Partia Socjalistyczna publicznie ogłosiła przejście do opozycji wobec rządów sanacji.
- 1927 – Premiera filmu Ziemia obiecana.
- 1932 – Utworzono Archiwum Państwowe w Katowicach.
- 1936 – Edward Rydz-Śmigły otrzymał nominację na marszałka Polski.
- 1945 – Powstał Centralny Urząd Planowania.
- 1947 – Zainaugurowała działalność Filharmonia Poznańska im. Tadeusza Szeligowskiego.
- 1950:
- Utworzono Archiwum Państwowe w Białymstoku.
- W Łodzi został aresztowany przez UB generał August Emil Fieldorf.
- 1974 – Premiera filmu Złoto.
- 1979 – Sąd Wojewódzki w Tarnobrzegu z siedzibą w Sandomierzu skazał na karę śmierci Jana Sojdę, Józefa Adasia, Jerzego Sochę i Stanisława Kulpińskiego, oskarżonych o zamordowanie 25 grudnia 1976 roku 18-letniej, będącej w ciąży Krystyny Łukoszek, jej męża Stanisława i 12-letniego brata Mieczysława Kalita, wracających do domu po pasterce w Połańcu.
- 1980 – Zarejestrowano NSZZ "Solidarność".
- 1981 – Założono narodowo-radykalną organizację Narodowe Odrodzenie Polski.
- 1997 – Wisława Szymborska otrzymała tytuł Honorowego Obywatela Miasta Krakowa.
- 2000:
- Miasto Sulejówek przekazało dworek "Milusin" Fundacji Rodziny Józefa Piłsudskiego.
- Utworzono Reprezentacyjny Szwadron Kawalerii Wojska Polskiego.
- 2002 – Odbyła się II tura wyborów samorządowych.
- 2003 – Irena Sendlerowa została odznaczona Orderem Orła Białego.
- 2004:
- PKO BP zadebiutował na warszawskiej giełdzie papierów wartościowych.
- Polska przejęła półroczne przewodnictwo w Radzie Europy.
- 2005:
- Rosja wprowadziła embargo na import polskich produktów mięsnych.
- Rząd Kazimierza Marcinkiewicza otrzymał od Sejmu wotum zaufania.
- 2006:
- Odsłonięto Pomnik Romana Dmowskiego w Warszawie.
- Weszła w życie ustawa ustanawiająca Order Krzyża Wojskowego.
Wydarzenia na świecie
- 911 – Konrad I został królem Niemiec.
- 1202 – Rozpoczęło się oblężenie Zadaru przez krzyżowców IV krucjaty; po raz pierwszy krzyżowcy zaatakowali katolickie miasto.
- 1444 – Klęska wojsk chrześcijańskich pod Warną w bitwie z Turkami. W walce zginął król Polski i Węgier Władysław III Warneńczyk.
- 1567 – II wojna z hugenotami: zwycięstwo katolików w bitwie pod Saint-Denis.
- 1619 – Francuski filozof, matematyk i fizyk Kartezjusz miał w oberży pod Ulm serię trzech proroczych snów na temat dalszego rozwoju nauki.
- 1674 – Na mocy Traktatu westminsterskiego Holandia odstąpiła Anglii Nową Holandię w Ameryce Północnej.
- 1823 – Zdobycie Puerto Cabello przez powstańców w trakcie wojny o niepodległość Wenezueli.
- 1859 – Austria, Francja i Sardynia zawarły Traktat z Zurychu.
- 1871 – Henry Morton Stanley odnalazł w Afryce zaginionego odkrywcę i misjonarza Davida Livingstona.
- 1901 – Na ulice wietnamskiego Hanoi wyjechały pierwsze tramwaje elektryczne.
- 1902 – Założono Uniwersytet Bocconi w Mediolanie.
- 1912 – Polskie organizacje polityczne działające w Galicji utworzyły w Wiedniu Komisję Tymczasową Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych (KTSSN).
- 1914 – I wojna światowa: w czasie I bitwy pod Ypres doszło do masakry około 2 tysięcy niemieckich ochotników, głównie uczniów i studentów, skierowanych do ataku na zajmowane przez Brytyjczyków wzgórze (tzw. Kindermord).
- 1918 – Powstała Alzacka Republika Rad, zlikwidowana po 12 dniach przez armię francuską.
- 1928:
- Hirohito został koronowany na 124. cesarza Japonii.
- Iuliu Maniu został premierem Rumunii.
- 1931 – Odbyła się 4. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 1940:
- Około 1000 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w Rumunii.
- Podczas wizyty w Berlinie Wiaczesław Mołotow odrzucił propozycję przystąpienia ZSRR do niemiecko-włosko-japońskiego Paktu trzech.
- 1942:
- Niemcy zajęli południową część Francji pod rządami Vichy, po tym jak admirał Jean François Darlan zgodził się na zawieszenie broni z aliantami, po rozpoczęciu przez nich desantu w Afryce Północnej.
- W Khánaqín w Iraku rozpoczęto formowanie 8. Pułku Artylerii Przeciwlotniczej Ciężkiej, jednostki Armii Polskiej na Wschodzie.
- 1944:
- Utworzono Królewskie Norweskie Siły Powietrzne.
- Wojna na Pacyfiku: na Wyspach Admiralicji 372 osoby zginęły bądź zaginęły, a 371 zostało rannych w wyniku eksplozji na statku zaopatrzeniowym USS Mount Hood.
- 1946 – Około 1400 osób zginęło w trzęsieniu ziemi w peruwiańskim regionie Ancash.
- 1949 – Dokonano oblotu amerykańskiego śmigłowca transportowego Sikorsky H-19 Chickasaw.
- 1952 – Norweg Trygve Lie zrezygnował z funkcji sekretarza generalnego ONZ.
- 1953 – Ankara: w 15-tą rocznicę śmierci otwarto Anıtkabir – mauzoleum założyciela tureckiej Republiki, Mustafy Kemala Atatürka.
- 1956 – Stłumiono powstanie węgierskie.
- 1958 – Przyjęto flagę Gwinei.
- 1959 – Corine Rottschäfer z Holandii zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1959.
- 1960 – Hamani Diori został pierwszym prezydentem Nigru.
- 1967 – Amerykańska sonda Surveyor 6 wylądowała na Księżycu.
- 1969 – Wyemitowano premierowe wydanie amerykańskiego telewizyjnego programu dla dzieci Ulica Sezamkowa.
- 1970 – Wystrzelono sondę księżycową Łuna 17.
- 1971:
- Czerwoni Khmerzy przeprowadzili atak na stolicę Kambodży Phnom Penh.
- Filipiny: w katastrofie samolotu Vickers Viscount należącego do indonezyjskich Merpati Nusantara Airlines zginęło 69 osób.
- Lucia Tavares Petterle z Brazylii zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1971.
- 1972 – W Japonii utworzono Park Narodowy Ashizuri-Uwakai.
- 1974 – W Berlinie Zachodnim został zamordowany przez terrorystów z Frakcji Czerwonej Armii prezes miejscowego sądu Günter von Drenkmann.
- 1975:
- Przyjęto rezolucję ONZ nr 3379, stwierdzającą, że syjonizm jest formą rasizmu (w 1991 rezolucja została uchylona).
- W Osimo Włochy i Jugosławia zawarły traktat graniczny.
- 1977 – W Wielkiej Brytanii dokonano pierwszego udanego zapłodnienia in vitro, w wyniku którego jako pierwsze "dziecko z probówki" urodziła się Louise Brown.
- 1980 – Przywódca NRD Erich Honecker przybył do Austrii, rozpoczynając pierwszą wizytę w kraju niekomunistycznym.
- 1982 – Dokonano oblotu radzieckiego śmigłowca szturmowego Mi-28.
- 1989 – Rozpoczęły się demokratyczne przemiany w Bułgarii: odszedł komunistyczny lider Todor Żiwkow, zastąpiony przez Petyr Mładenowa, Bułgarska Partia Komunistyczna zmieniła nazwę na Bułgarska Partia Socjalistyczna.
- 1990:
- Chandra Shekhar został premierem Indii.
- Premiera filmu Kevin sam w domu.
- 1992 – Premiera telefonu komórkowego Nokia 1011.
- 1994 – Chandrika Kumaratunga wygrała wybory prezydenckie na Sri Lance.
- 1995 – W Nigerii powieszono skazanego na karę śmierci opozycyjnego pisarza Kena Saro-Wiwę i 8 innych bojowników o prawa mniejszości etnicznych.
- 1997 – Na Białorusi organizacje opozycyjne ogłosiły tzw. Kartę'97.
- 1999 – Powstała Światowa Agencja Antydopingowa.
- 2005 – Oddano do użytku Wielki Teleskop Południowoafrykański.
- 2007 – Na Szczycie Ibero-Amerykańskim w Santiago de Chile, pomiędzy królem Hiszpanii Juanem Carlosem I a prezydentem Wenezueli Hugo Chávezem doszło do słownego incydentu – Może byś tak się zamknął?
- 2009:
- Co najmniej 32 osoby zginęły w samobójczym zamachu bombowym w pakistańskim mieście Charsadda.
- Południowokoreańska marynarka wojenna zniszczyła północnokoreańską łódź patrolową, która wtargnęła na wody terytorialne Południa. Zginął jeden członek załogi, trzech zostało rannych (Incydent na Morzu Żółtym).
- W zakładzie karnym w stanie Wirginia wykonano wyrok śmierci na seryjnym mordercy Johnie Allenie Muhammadzie, nazwanym "snajperem z Waszyngtonu".
Urodzili się
- 1483 – Marcin Luter, niemiecki teolog, przywódca protestanckiej reformacji (zm. 1546)
- 1668 – François Couperin, francuski kompozytor (zm. 1733)
- 1683 – Jerzy II, król Wielkiej Brytanii, elektor Hanoweru (zm. 1760)
- 1697 – William Hogarth, angielski malarz (zm. 1764)
- 1720 – Honoriusz III, książę Monako (zm. 1795)
- 1743 – Wojciech Skarszewski, polski duchowny katolicki, arcybiskup warszawski (zm. 1827)
- 1759 – Friedrich Schiller, niemiecki pisarz (zm. 1805)
- 1765 – Stanisław Węgrzecki, polski prawnik, prezydent Warszawy (zm. 1845)
- 1829 – Elwin Bruno Christoffel, niemiecki matematyk (zm. 1900)
- 1845 – Sir John Thompson, kanadyjski polityk, premier (zm. 1894)
- 1865 – Władysław Umiński, polski pisarz SF (zm. 1954)
- 1872 – Michał Borowski, polski kontradmirał, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej i I wojny światowej (zm. 1939)
- 1874 – Donald Baxter MacMillan, amerykański żeglarz, podróżnik i badacz polarny (zm. 1970)
- 1884 – Zofia Nałkowska, polska pisarka (zm. 1954)
- 1895 – Rudolf Matthaei, niemiecki as myśliwski (zm. 1918)
- 1887 – Arnold Zweig, niemiecki pisarz (zm. 1968)
- 1888 – Andriej Tupolew, radziecki konstruktor samolotów, generał (zm. 1972)
- 1889 – Claude Rains, angielski aktor (zm. 1967)
- 1891 – Carl Stalling, amerykański kompozytor (zm. 1972)
- 1895 – Mabel Normand, amerykańska aktorka (zm. 1930)
- 1896 – Heinz Prüfer, niemiecki matematyk (zm. 1934)
- 1898 – Tadeusz Kudliński, polski pisarz, teatrolog (zm. 1990)
- 1909 – Paweł Jasienica, polski pisarz (zm. 1970)
- 1911 – Karol Dejna, polski językoznawca (zm. 2004)
- 1912:
- Sándor Barcs, węgierski działacz sportowy (zm. 2010)
- Antoni Pospieszalski, polski filozof i dziennikarz (zm. 2008)
- 1914 – Julian Sztatler, polski piosenkarz, pianista (zm. 1964)
- 1918 – Ernst Otto Fischer, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 2007)
- 1919 – Michaił Kałasznikow, radziecki konstruktor broni, m.in. karabinka AK47.
- 1920 – Stanisław Jastrzębski, polski żołnierz AK batalionu "Parasol", uczestnik powstania warszawskiego (zm. 2000)
- 1921 – Władysław Kandefer, polski rzeźbiarz
- 1922 – Irena Poznańska, polska dziennikarka
- 1925 – Richard Burton, brytyjski aktor (zm. 1984)
- 1926 – Zdzisław Pawlak, polski informatyk, członek PAN (zm. 2006)
- 1927 – Edmund Fetting, polski aktor (zm. 2001)
- 1928:
- Stanisław Gawlik, polski pedagog (zm. 2010)
- Adam Łopatka, polski prawnik, polityk, minister (zm. 2003)
- Ennio Morricone, włoski kompozytor
- 1929 – Leon Kłonica, polski polityk, minister rolnictwa
- 1930 – Jerzy Rosołowski, polski dziennikarz, lektor radiowy i telewizyjny (zm. 2001)
- 1931 – Andrzej Wyrobisz, polski historyk
- 1932 – Roy Scheider, amerykański aktor (zm. 2008)
- 1933 – Ronald Evans, amerykański astronauta (zm. 1990)
- 1934 – Bruce Swedien, amerykański producent muzyczny i realizator dźwięku
- 1936;
- Andrzej Bratkowski, polski polityk
- Tadeusz Kijanka, polski poeta
- 1937 – Maciej Marczewski, polski poeta, działacz społeczny i sportowy (zm. 2007)
- 1938 – Hermine Müller, niemiecka alpinistka (zm. 1978)
- 1942 – Robert Engle, amerykański ekonomista, laureat Nagrody Nobla
- 1943 – Livia Klausová, czeska pierwsza dama
- 1944:
- Askar Akajew, kirgiski polityk, prezydent
- Sir Tim Rice, angielski poeta, autor musicali
- 1945 – Lew Rywin, polski producent filmowy, aktor
- 1947:
- Glen Buxton, amerykański gitarzysta zespołu Alice Cooper (zm. 1997)
- Beszir Dżemajel, libański polityk (zm. 1982)
- Dave Loggins, amerykański wokalista, kompozytor
- Krzysztof Wyszkowski, polski działacz opozycji antykomunistycznej w PRL
- 1948:
- Greg Lake, brytyjski muzyk zespołów King Crimson i Emerson, Lake and Palmer
- Vincent Schiavelli, amerykański aktor (zm. 2005)
- Teresa Sukniewicz-Kleiber, polska lekkoatletka, płotkarka
- 1949 – Wacław Martyniuk, polski polityk
- 1950 – Jack Scalia, amerykański aktor, model
- 1951 – Aleksander Lasoń, polski kompozytor, dyrygent
- 1954:
- Mario Cipollina, amerykański basista zespołu Huey Lewis & the News
- Juanito, hiszpański piłkarz (zm. 1992)
- 1955:
- Roland Emmerich, niemiecki reżyser filmowy
- Lech Nikolski, polski polityk
- 1956:
- Scott Columbus, amerykański perkusista zespołu Manowar (zm. 2011)
- Matt Craven, kanadyjski aktor
- Andrzej Kwaśnik, polski duchowny katolicki, kapelan Federacji Rodzin Katyńskich (zm. 2010)
- 1957 – Barbara Mamińska, polska urzędnik państwowa, dyrektor Biura Kadr i Odznaczeń w Kancelarii Prezydenta RP (zm. 2010)
- 1958 – Stephen Herek, amerykański reżyser filmowy
- 1959:
- Andrzej Iwan, polski piłkarz
- Mackenzie Phillips, amerykańska aktorka
- 1960 – Neil Gaiman, angielski pisarz
- 1963 – Mike Powell, amerykański lekkoatleta, skoczek w dal
- 1968 – Rujana Jeger, chorwacka pisarka
- 1969:
- Jens Lehmann, niemiecki piłkarz, bramkarz
- Ellen Pompeo, amerykańska aktorka
- 1970:
- Warren G, amerykański raper
- Siergiej Owczinnikow, rosyjski piłkarz, bramkarz
- 1971:
- Big Pun, amerykański raper (zm. 2000)
- Walton Goggins, amerykański aktor, producent filmowy
- Kate Slatter, australijska wioślarka
- 1972:
- DJ Ashba, amerykański perkusista grupy Guns N' Roses
- Dominique Daquin, francuski siatkarz
- Luigi Tarantino, włoski szablista
- 1973:
- Patrik Berger, czeski piłkarz
- Gregory Haughton, jamajski lekkoatleta, sprinter
- 1974 – Alisa Camplin, australijska narciarka dowolna
- 1975 – Markko Märtin, estoński kierowca rajdowy
- 1976:
- Steffen Iversen, norweski piłkarz
- Amy Mbacké Thiam, senegalska lekkoatletka, biegaczka
- 1977:
- Abdullah Jumaan Al-Dosari, saudyjski piłkarz
- Omar Miszkow, ukraiński piłkarz (zm. 2001)
- Brittany Murphy, amerykańska aktorka (zm. 2009)
- 1978:
- Bartosz Soćko, polski szachista
- Eve, amerykańska raperka
- 1979 – Maciej Gołębiowski, polski aktor
- 1980 – Nicole Joraanstad, amerykańska curlerka
- 1981 – Paul Kipsiele Koech, kenijski lekkoatleta, biegacz
- 1983:
- Giorgi Cimakuridze, gruziński piłkarz
- Ole Christen Enger, norweski skoczek narciarski
- Karolina Kidoń, polska wokalistka grupy Puste Biuro
- 1984:
- Ahmed Fathi, egipski piłkarz
- Ludovic Obraniak, polski piłkarz
- 1986:
- Ilias Iliadis, grecki judoka
- Samuel Wanjiru, kenijski lekkoatleta, biegacz (zm. 2011)
- 1989 – Nikita Klukin, rosyjski hokeista (zm. 2011)
- 1990 – Vanessa Ferrari, włoska gimnastyczka
- 1992 – Damian Dobosz, polski siatkarz
Zmarli
- 461 – Leon I Wielki, święty, papież (ur. ok. 390)
- 765 – Junnin, cesarz Japonii (ur. 733)
- 1003:
- Benedykt z Pereum, święty, włoski męczennik, mnich benedyktyński, jeden z Pięciu Braci Męczenników (ur. ?)
- Izaak, święty, polski męczennik, mnich benedyktyński, jeden z Pięciu Braci Męczenników (ur. ?)
- Jan z Wenecji, święty, włoski męczennik, mnich benedyktyński, jeden z Pięciu Braci Męczenników (ur. ok. 940)
- Krystyn, święty, polski męczennik, mnich benedyktyński, jeden z Pięciu Braci Męczenników (ur. ok. 985)
- Mateusz, święty, polski męczennik, mnich benedyktyński, jeden z Pięciu Braci Męczenników (ur. ?)
- 1143 – Fulko V Młody, hrabia Andegawenii i Maine, król Jerozolimy (ur. 1092)
- 1241 – Celestyn IV, papież (ur. ok. 1187)
- 1444 – Władysław III Warneńczyk, król Polski (ur. 1424)
- 1549 – Paweł III, papież, (ur. 1468)
- 1673 – Michał Korybut Wiśniowiecki, król Polski (ur. 1640)
- 1814 – Euzebiusz Słowacki, polski historyk i teoretyk literatury, dramatopisarz, ojciec Juliusza Słowackiego (ur. 1772 lub 1773)
- 1864 – Andrzej Edward Koźmian, polski literat, publicysta i działacz polityczny, kolekcjoner i bibliofil (ur. 1804)
- 1886 – Filipina Brzezińska, polska kompozytorka, pianistka (ur. 1800)
- 1891 – Arthur Rimbaud, francuski poeta (ur. 1854)
- 1938 – Kemal Atatürk, turecki polityk, premier i prezydent Turcji (ur. 1881)
- 1941 – Franciszek Bardel, polski prawnik, adwokat, minister rolnictwa i dóbr państwowych (ur. 1869)
- 1963 – Otto Flake, niemiecki pisarz (ur. 1880)
- 1969 – Tadeusz Peiper, polski pisarz, tłumacz (ur. 1891)
- 1981 – Abel Gance, francuski reżyser filmowy (ur. 1889)
- 1982 – Leonid Breżniew, rosyjski polityk, przywódca ZSRR (ur. 1906)
- 1983 – Jalu Kurek, polski pisarz (ur. 1904)
- 1988 – Sir Gordon Richards, brytyjski dżokej (ur. 1904)
- 1989 – Peter Berglar, niemiecki lekarz, historyk (ur. 1919)
- 1991 – Mirosław Romanowski, kanadyjski matematyk i metrolog polskiego pochodzenia (ur. 1901)
- 1992 – Henryk Szafrański, polski polityk (ur. 1905)
- 1994 – Ija Lazari-Pawłowska, polska filozof (ur. 1921)
- 1995 – Ken Saro-Wiwa, nigeryjski pisarz (ur. 1941)
- 1999 – Robert Kramer, amerykański reżyser filmowy (ur. 1939)
- 2000 – Jacques Chaban-Delmas, francuski polityk, premier Francji (ur. 1915)
- 2001 – Ken Kesey, amerykański pisarz (ur. 1935)
- 2002 – Michel Boisrond, francuski reżyser filmowy (ur. 1921)
- 2003:
- Canaan Banana, zimbabwański polityk, prezydent Zimbabwe (ur. 1936)
- Cyla Wiesenthal, austriacka działaczka na rzecz tropienia hitlerowskich zbrodniarzy wojennych (ur. 1908)
- 2004 – Erna Rosenstein, polska malarka żydowskiego pochodzenia (ur. 1913)
- 2006:
- Jack Palance, amerykański aktor (ur. 1919)
- Jack Williamson, amerykański pisarz SF (ur. 1908)
- 2007 – Norman Mailer, amerykański pisarz (ur. 1923)
- 2008 – Miriam Makeba, południowoafrykańska piosenkarka (ur. 1932)
- 2009:
- Robert Enke, niemiecki piłkarz, bramkarz (ur. 1977)
- John Allen Muhammad, amerykański seryjny morderca (ur. 1960)
- 2010 – Adam Czarnowski, polski dziennikarz, działacz turystyczny, krajoznawca, fotografik i kolekcjoner (ur. 1918)