10 czerwca
Święta
– 1190- 1190 – III wyprawa krzyżowa: podczas kąpieli w rzece Salef utonął Fryderyk I Barbarossa.
- 1194 – Spłonęła katedra w Chartres we Francji.
- 1258 – Podpisano tzw. prowizje oksfordzkie.
- 1358 – W decydującej bitwie pod Meaux zostało krwawo stłumione powstanie francuskich chłopów (tzw. żakeria).
- 1376 – Wacław IV wybrany został na króla niemieckiego.
- 1423 – Wybór antypapieża Klemensa VIII.
- 1460 – Wojna Dwóch Róż: bitwa pod Northampton.
- 1540 – Thomas Cromwell, doradca i minister króla Henryka VIII, został aresztowany i osadzony w Tower of London.
- 1596 – Odkryta została Wyspa Niedźwiedzia.
- 1619 – Wojna trzydziestoletnia: zwycięstwo wojsk habsburskich nad czeskimi w bitwie pod Záblatí.
- 1624 – Wojna trzydziestoletnia: Francja, Anglia i Republika Zjednoczonych Prowincji zawarły antyhabsburski Traktat w Compiègne.
- 1719 – W bitwie pod Glen Shiel Brytyjczycy pokonali powstańców jakobickich.
- 1790 – Philadelphia Spelling Book autorstwa Johna Barry'ego została pierwszą książką w Stanach Zjednoczonych objętą prawem autorskim.
- 1793:
- Francuski Konwent Narodowy wydał pierwszy z tzw. "dekretów chłopskich", na mocy którego chłopi otrzymywali na własność użytkowaną przez siebie ziemię.
- Założono Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu.
- 1794 – Francuski Konwent Narodowy uchwalił tzw. Prawo prairiala, co zapoczątkowało okresu wielkiego terroru.
- 1829 – Pierwszy wyścig łodzi między drużynami uniwersytetów Oksfordzkiego i Cambridge.
- 1859 – Wykład uznawany za początek geometrii Riemanna.
- 1865 – Premiera opery Tristan i Izolda Richarda Wagnera.
- 1886 – W wyniku wybuchu wulkanu Tarawera na Nowej Zelandii zginęły 153 osoby.
- 1898 – Na chorwackiej wyspie Krk zmarła ostatnia osoba posługująca się językiem dalmatyńskim.
- 1909 – Pierwsze skuteczne wykorzystanie sygnału SOS w katastrofie brytyjskiego liniowca Slavonia, który rozbił się na Azorach.
- 1915 – I wojna światowa: Wielka Brytania zajęła niemiecki Kamerun.
- 1916 – I wojna światowa: zakończyła się bitwa pod Asiago.
- 1918 – I wojna światowa: austro-węgierski pancernik SMS Szent István został zatopiony na Adriatyku przez włoski kuter torpedowy. Zginęło 89 członków załogi.
- 1924 – Włoski socjalista Giacomo Matteotti został zamordowany w Rzymie przez faszystów.
- 1934 – W rozegranym w Rzymie finale II Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej, Włochy pokonały po dogrywce Czechosłowację 2:1.
- 1935:
- Powstał ruch Anonimowych Alkoholików.
- Zakończyła się paragwajsko-boliwijska wojna o Chaco.
- 1940:
- II wojna światowa: Włochy wypowiedziały wojnę Francji i Wielkiej Brytanii.
- II wojna światowa: Skapitulowała Norwegia.
- 1942 – II wojna światowa: Niemcy w odwecie za pomoc udzieloną zamachowcom na Reinharda Heydricha zrównali z ziemią czeską wieś Lidice. Mieszkańców wymordowano bądź wywieziono do obozów koncentracyjnych.
- 1944:
- II wojna światowa: 218 mieszkańców greckiej wioski Distomo zostało zamordowanych przez żołnierzy 4. Dywizji Grenadierów Pancernych SS Polizei.
- II wojna światowa: 642 mieszkańców Oradour-sur-Glane we Francji zostało zamordowanych w odwecie za zabicie oficera SS.
- 1945:
- W Argentynie zniesiono ruch lewostronny.
- Wojna na Pacyfiku: oddziały australijskie wylądowały w Brunei na Borneo.
- 1947 – Szwedzka firma Saab zaprezentowała swój pierwszy model samochodu osobowego Saab 92.
- 1959 – Premiera filmu Hiroszima, moja miłość w reżyserii Alaina Resnaisa.
- 1962 – Zgromadzenie Ogólne ONZ potępiło rasistowską politykę apartheidu stosowaną przez rząd RPA.
- 1967:
- Dokonano oblotu myśliwca MiG-23.
- W Nowej Zelandii dolar nowozelandzki zastąpił funta nowozelandzkiego.
- Koniec wojny sześciodniowej. Wojska izraelskie pokonały siły arabskie.
- 1968 – W rozegranym w Rzymie finale III Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej, Włochy pokonały Jugosławię 2:0.
- 1971 – Prezydent Richard Nixon ogłosił zniesienie sankcji gospodarczych wobec Chin.
- 1978 – Polska pokonała Meksyk 3:1 w swym trzecim meczu na piłkarskich mistrzostwach świata w Argentynie.
- 1979 – Reprezentanka NRD Marita Koch ustanowiła w Karl-Marx-Stadt (obecnie Chemnitz) były rekord świata i aktualny rekord Europy w biegu na 200 metrów (21,71 s).
- 1985 – Izrael wycofał wojska z południowego Libanu.
- 1988 – W RFN rozpoczęły się VIII Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej.
- 1992 – We Szwecji rozpoczęły się IX Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej.
- 1994 – Premiera filmu w reżyserii Jana de Bonta.
- 1996 – Rozpoczęły się rozmowy pokojowe w Irlandii Północnej, bez udziału Sinn Féin.
- 1998 – We Francji rozpoczęły się XVI Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej.
- 1999 – Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję w sprawie Kosowa.
- 2000:
- Otworzony został Millennium Bridge w Londynie.
- Rozpoczęły się XI Mistrzostwa Europy w Piłce Nożnej, rozgrywane w Belgii i Holandii.
- 2002:
- Obrączkowe zaćmienie Słońca widoczne w Azji, Australii i Ameryce Północnej.
- Polska przegrała z Portugalią 0:4 w swym drugim meczu na piłkarskich mistrzostwach świata w Korei Płd i Japonii.
- 2003 – NASA: w kierunku Marsa została wystrzelona sonda Spirit.
- 2007:
- Pierwsza tura wyborów parlamentarnych we Francji.
- Pierwsza w historii wizyta prezydenta USA (George'a W. Busha) w Albanii.
- Robert Kubica został lekko ranny w wypadku podczas wyścigu o Grand Prix Kanady Formuły 1 na torze w Montrealu.
- 2008:
- Katastrofa lotu Sudan Airways 109 w Chartumie; zginęło 30, a zostało rannych 178 osób.
- Wybuchł konflikt graniczny Dżibuti-Erytrea.
- 2009:
- 88-letni rasista otworzył ogień w Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, zabijając strażnika.
- Co najmniej 33 osoby zginęły w wybuchu samochodu-pułapki w miejscowości Bathaa na południu Iraku.
- Japoński sztuczny satelita Księżyca Kaguya rozbił się o jego powierzchnię.
- W brazylijskim mieście São Paulo utworzył się rekordowy korek drogowy długości 293 km.
- 2010 – Wybuch krwawych zamieszek etnicznych na południu Kirgistanu.
Urodzili się
- 1637 – Jacques Marquette, francuski misjonarz i i odkrywca wnętrza kontynentu Ameryki Północnej (zm. 1675)
- 1799 – Fiodor Bruni, rosyjski malarz (zm. 1875)
- 1819 – Gustave Courbet, francuski malarz (zm. 1877)
- 1835 – Ferdynand IV, wielki książę Toskanii (zm. 1908)
- 1857 – Wiktor Czajewski, polski literat, dziennikarz, wydawca gazet i właściciel drukarni prasowej w Łodzi (zm.1922)
- 1863 – Louis Couperus, holenderski pisarz (zm. 1923)
- 1871 – Józef Kuczyński, polski prawnik, kierownik resortu spraw wewnętrznych w 1920 (zm. 1931)
- 1880 – Margit Kaffka, węgierska pisarka (zm. 1918)
- 1897 – Tatiana Romanowa, święta prawosławna, wielka księżna Rosji (zm. 1918)
- 1898 – Aleksander Mościcki, polski duchowny katolicki, biskup łomżyński (zm. 1980)
- 1901:
- Frederick Loewe, amerykański kompozytor pochodzenia austriackiego (zm. 1988)
- Jerzy Ziętek, polski polityk, generał, wojewoda katowicki, członek Rady Państwa (zm. 1985)
- 1902:
- Małgorzata Fornalska, polska działaczka komunistyczna (zm. 1944)
- Piotr Gołębiowski, polski duchowny katolicki, biskup sandomierski (zm. 1980)
- 1907 – Jan Rabanowski, polski elektryk, polityk, członek PKWN, minister komunikacji (zm. 1958)
- 1908 – Robert Cummings, amerykański aktor (zm. 1990)
- 1910:
- Howlin' Wolf, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1976)
- Piotr Zaremba, polski urbanista, działacz samorządowy, prezydent Szczecina (zm. 1993)
- 1911 – Terence Rattigan, angielski dramaturg (zm. 1977)
- 1914 – Henryk Tomaszewski, polski grafik, scenograf, ilustrator książek (zm. 2005)
- 1915 – Saul Bellow, amerykański pisarz, laureat Nagrody Nobla (zm. 2005)
- 1916 – Nancye Wynne Bolton, australijska tenisistka (zm. 2001)
- 1918:
- Barry Morse, brytyjski aktor (zm. 2008)
- Patachou, francuska piosenkarka, aktorka
- 1919 – Haidar Abdel Shafi, palestyński dyplomata, polityk, współzałożyciel Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP) (zm. 2007)
- 1921 – Filip Mountbatten, książę Edynburga, mąż królowej Elżbiety II
- 1922 – Judy Garland, amerykańska aktorka, piosenkarka (zm. 1969)
- 1923 – Elżbieta Ostrowska, polska pisarka (zm. 2007)
- 1924 – Bernard Borderie, francuski reżyser filmowy (zm. 1978)
- 1925 – Lennart Bergelin, szwedzki tenisista (zm. 2008)
- 1926 – Asen Gawrilow, bułgarski tancerz, choreograf (zm. 2006)
- 1928 – Maurice Sendak, amerykański pisarz (zm. 2012)
- 1929:
- Kosta Conew, bułgarski aktor (zm. 2012)
- James McDivitt, amerykański astronauta
- Edward Osborne Wilson, amerykański biolog
- Ludmiła Zykina, rosyjska śpiewaczka operowa (mezzosopran) (zm. 2009)
- 1930 – Jacek Trznadel, polski poeta, eseista, krytyk literacki, tłumacz, działacz społeczny
- 1931 – João Gilberto, brazylijski muzyk, współtwórca bossa novy
- 1934 – Magda Teresa Wójcik, polska aktorka (zm. 2011)
- 1936 – Dionizy Sidorski, polski pisarz
- 1937 – Jan Kwaśniewski, polski lekarz
- 1938 – Violetta Villas, polska piosenkarka (zm. 2011)
- 1939 – Bill Stone, nowozelandzki inżynier w zespołach Formuły 1 (zm. 2012)
- 1941:
- Alicja Grześkowiak, polski polityk, marszałek Senatu
- Stanisław Nieckarz, polski ekonomista, polityk, minister finansów
- 1950 – Anna Jantar, polska piosenkarka (zm. 1980)
- 1951:
- Gottfried Döhn, niemiecki wioślarz
- Tadeusz Lampka, polski producent filmowy
- Ab Wolders, holenderski strongman
- 1953 – John Edwards, amerykański polityk
- 1954 – Michał Boni, polski polityk
- 1955:
- Kazimierz Pyzik, polski wiolonczelista
- Andrew Stevens, amerykański aktor
- Dorota Szuszkiewicz, polska scenarzystka filmowa
- 1956:
- Rolandas Paksas, litewski polityk, prezydent Litwy
- Józef Pilarz, polski polityk, poseł na Sejm RP (zm. 2008)
- 1957:
- Adam Bauman, polski aktor
- Gediminas Vagnorius, litewski polityk, premier Litwy
- Jim Denney, amerykański skoczek narciarski
- 1959:
- Carlo Ancelotti, włoski piłkarz, trener piłkarski
- Timothy Van Patten, amerykański reżyser, scenarzysta, aktor, producent filmowy
- 1961:
- Kim Deal, amerykańska gitarzystka grupy Pixies
- Maxi Priest, brytyjski muzyk reggae
- 1963 – Jeanne Tripplehorn, amerykańska aktorka
- 1964:
- Jimmy Chamberlin, amerykański perkusista
- Stuart McCall, szkocki piłkarz
- Gary Wallis, brytyjski perkusista
- Piotr Wojtasik, polski trębacz jazzowy
- 1965:
- Bohumil Brhel, czeski żużlowiec
- Elizabeth Hurley, brytyjska aktorka
- Tadeusz Sołtys, polski dziennikarz radiowy
- 1966:
- Tosca D'Aquino, włoska aktorka
- David Platt, angielski piłkarz
- 1968:
- Domiziano Arcangeli, włoski aktor
- The D.O.C., amerykański raper
- 1969 – Ronny Johnsen, norweski piłkarz
- 1970:
- Paweł Abratkiewicz, polski łyżwiarz szybki
- Olga Daniłowa, rosyjska biegaczka narciarska
- Mike Doughty, amerykański piosenkarz
- Miklos Molnar, duński piłkarz
- 1971:
- Bruno N'Gotty, francuski piłkarz
- Erik Rutan, amerykański muzyk, kompozytor, producent muzyczny
- 1972 – Martin Meyer, liechtensztajnski polityk
- 1973 – Faith Evans, amerykańska piosenkarka, aktorka
- 1975 – Risto Jussilainen, fiński skoczek narciarski
- 1976 – Rafał Cieszyński, polski aktor
- 1977 – Adam Darski, polski muzyk zespołu Behemoth
- 1979 – Swietłana Zacharowa, rosyjska baletnica
- 1982:
- Tara Lipinski, amerykańska łyżwiarka figurowa
- Magdalena (księżna Hälsingland i Gästrikland), księżniczka szwedzka
- 1983:
- Michał Bryndal, polski perkusista zespołu SOFA
- Tomasz Makowiecki, polski gitarzysta i wokalista zespołu Makowiecki Band
- Leelee Sobieski, amerykańska aktorka
- 1985:
- Matylda Damięcka, polska aktorka
- Kaia Kanepi, estońska tenisistka
- 1986 – Mari Motohashi, japońska curlerka
- 1987 – Martin Harnik, austriacki piłkarz
- 1991 – Pol Espargaró, hiszpański motocyklista
Zmarli
- 323 p.n.e. – Aleksander III Wielki, król Macedonii (ur. 356 p.n.e.)
- 303 – Erazm z Formii, biskup, męczennik, święty katolicki i prawosławny (ur. ok. 240)
- 1190 – Fryderyk I Barbarossa, cesarz Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego (ur. ok. 1125)
- 1294 – Kazimierz II łęczycki, książę łęczycki (ur. 1262/1265)
- 1498 – Andrzej z Łabiszyna, rektor Akademii Krakowskiej (ur. ?)
- 1552 – Alexander Barclay, angielski poeta (ur. ok. 1476)
- 1556 – Martin Agricola, niemiecki teoretyk muzyki (ur. 1486)
- 1580 – Luís de Camões, portugalski poeta (ur. ok. 1525)
- 1654 – Alessandro Algardi, włoski rzeźbiarz, architekt (ur. 1598)
- 1811 – Karol Fryderyk, wielki książę Badenii (ur. 1728)
- 1836 – André Marie Ampère, francuski fizyk (ur. 1775)
- 1842 – Alojzy Osiński, polski filolog, słownikarz, pijar (ur. 1770)
- 1858 – Robert Brown, brytyjski botanik (ur. 1773)
- 1868 – Michał I Obrenović, król Serbii (ur. 1823)
- 1899 – Ernest Chausson, francuski kompozytor (ur. 1855)
- 1898 – Tuone Udaina, ostatni znany użytkownik języka dalmatyńskiego (ur. 1840?)
- 1918 – Arrigo Boito, włoski poeta, kompozytor (ur. 1842)
- 1923 – Pierre Loti, francuski pisarz (ur. 1850)
- 1924 – Giacomo Matteotti, włoski polityk (ur. 1885)
- 1926 – Antoni Gaudí, hiszpański architekt (ur. 1852)
- 1934 – Frederick Delius, angielski kompozytor (ur. 1862)
- 1936 – Bolesław Kon, polski pianista (ur. 1906)
- 1937 – Robert Borden, kanadyjski polityk, premier Kanady (ur. 1854)
- 1941 – Ludwik Krzywicki, polski socjolog, ekonomista, działacz społeczno-polityczny (ur. 1859)
- 1943 – Abd al-Aziz IV, sułtan Maroka (ur. 1880)
- 1944:
- Zygmunt Bartkiewicz, polski pisarz (ur. 1867)
- Christa Winsloe, niemiecka pisarka (ur. 1888)
- 1949 – Sigrid Undset, norweska pisarka, laureatka Nagrody Nobla (ur. 1882)
- 1953 – Grzegorz Fitelberg, polski dyrygent, kompozytor (ur. 1879)
- 1954 – Gustaf Edgren, szwedzki reżyser filmowy (ur. 1895)
- 1967 – Spencer Tracy, amerykański aktor (ur. 1900)
- 1973 – William Inge, amerykański pisarz (ur. 1913)
- 1974 – Henryk Windsor, książę Gloucester, gubernator generalny Australii (ur. 1900)
- 1976 – Adolph Zukor, amerykański producent filmowy pochodzenia węgierskiego, założyciel Paramount Pictures (ur. 1873)
- 1980 – Halina Borowikowa, polska pisarka, tłumaczka (ur. 1899)
- 1982:
- Gala Dali, żona i muza Salvadora Dalí (ur. 1894)
- Rainer Werner Fassbinder, niemiecki reżyser filmowy, aktor (ur. 1945)
- 1988 – Henryk Stażewski, polski malarz (ur. 1894)
- 1989 – Richard Quine, amerykański aktor, reżyser filmowy (ur. 1920)
- 2000 – Hafiz al-Assad, syryjski polityk, prezydent Syrii (ur. 1930)
- 2001 – Leila Pahlawi, księżniczka Iranu (ur. 1970)
- 2002 – John Gotti, amerykański przestępca, szef rodziny mafijnej Gambino (ur. 1940)
- 2004:
- Ray Charles, amerykański wokalista jazzowy (ur. 1930)
- Odette Laure, francuska aktorka (ur. 1917)
- Fortunata Obrąpalska, polska fotograf (ur. 1909)
- 2005:
- James Exon, amerykański polityk (ur. 1921)
- Czesław Piotrowski, polski generał, polityk, minister górnictwa i energetyki (ur. 1926)
- 2008:
- Czyngis Ajtmatow, kirgiski pisarz, tworzący po kirgisku i rosyjsku (ur. 1928)
- Ljuben Diłow, bułgarski pisarz science fiction (ur. 1927)
- 2009:
- Michał Hilchen, polski księgoznawca, bibliofil, antykwariusz, edytor, historyk literatury i kultury (ur. 1945)
- Michel Nguyễn Khắc Ngữ, wietnamski duchowny katolicki, biskup (ur. 1909)
- 2010 – Basil Myron Schott, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup, metropolita Pittsburgha (ur. 1939)
- 2011:
- Jurij Budanow, rosyjski wojskowy, oficer, zbrodniarz wojenny (ur. 1963)
- Cosimo Caliandro, włoski lekkoatleta, długodystansowiec, halowy mistrz Europy (ur. 1982)
- Brian Lenihan, irlandzki polityk, minister finansów (ur. 1959)
- Kurt Nielsen, duński tenisista (ur. 1930)