Żyto


Żyto (Secale L.) – rodzaj roślin jednorocznych, dwuletnich lub wieloletnich z rodziny wiechlinowatych. Pochodzi z Azji. Liczy ok. 10 gatunków<ref>GrassBase – The Online World Grass Flora</ref>, z których najważniejszym jest uprawiane żyto zwyczajne. Gatunkiem typowym jest Secale cereale L.<ref name=A></ref>:

Morfologia

Łodyga: Źdźbło ma wysokość ok. 1,5 m.
Korzenie: Żyto w porównaniu z innymi zbożami, ma dobrze rozwinięty system korzeniowy, co umożliwia pobieranie wody i składników pokarmowych z głębszych warstw gleby.
Kwiaty: Kłos o kłoskach dwukwiatowych, ościsty.
Owoc: Ziarniak o kształcie podłużnym, wrzecionowaty, o barwie szarozielonej.

Systematyka

Synonimy<ref name=A/>:

Gramen Séguier

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009):

Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)<ref name=apweb/>. W obrębie rodziny należy do podrodziny wiechlinowych (Pooideae), plemienia Triticeae<ref></ref>.

Pozycja w systemie Reveala (1994–1999):

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), rodzaj żyto (Secale L.)<ref>Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju żyto wg Reveala</ref><ref></ref>.

Gatunki flory Polski<ref name="checklist2002"></ref>:
Inne gatunki<ref name="tpl"></ref>:
Mieszaniec międzygatunkowy:

Galeria

<gallery>
Plik:Rogge plant Secale cereale.jpg
Plik:Oortjes rogge Secale cereale auricles.jpg
Plik:Rogge aar Secale cereale.jpg
Plik:Kafje met kafnaald rogge Secale cereale.jpg
</gallery>

Zastosowanie

Żyto jest popularną rośliną uprawną, choć jego powierzchnia uprawy i znaczenie gospodarcze spada. Ziarniaki żyta są stosowane do wyrobu pasz dla bydła i trzody chlewnej, ale może być stosowane w ograniczonych ilościach, jest stosowane do produkcji mąki stosowanej głównie do wypieku chleba, produkuje się z nich też alkohol etylowy. Słomę żytnią stosowano do wyrobu strzech, oraz jako ściółkę dla zwierząt.



Roggen (Gattung)
Secale
Secale